در هنگام وقوع اتصال کوتاه، جریان خطا میتواند در مدت زمان بسیار کوتاهی به مقدار بسیار زیادی برسد. مقدار این جریان به امپدانس شبکه و محل وقوع خطا بستگی دارد و در برخی سیستمها میتواند به دهها کیلوآمپر برسد.
اما آیا تجهیز حفاظتی همیشه اجازه میدهد جریان اتصال کوتاه به همین مقدار برسد؟
خیر.
برخی کلیدهای اتوماتیک و فیوزها دارای خاصیت محدودکنندگی جریان اتصال کوتاه (Current Limiting) هستند. این تجهیزات با عملکرد بسیار سریع خود، قبل از اینکه جریان اتصال کوتاه به مقدار پیک احتمالی خود برسد، مدار را قطع میکنند و در نتیجه مقدار پیک جریان عبوری و همچنین انرژی عبوری از مدار کاهش پیدا میکند.
به زبان ساده، تجهیز محدودکننده تلاش میکند اجازه ندهد تمام شدت اتصال کوتاه شبکه به تجهیزات پاییندست منتقل شود.
چرا Current Limiting اهمیت دارد؟
محدود شدن جریان اتصال کوتاه میتواند باعث کاهش تنشهای واردشده به تجهیزات شود؛ از جمله:
کاهش تنش حرارتی ناشی از جریان اتصال کوتاه
کاهش نیروهای الکترودینامیکی واردشده به شینهها و اتصالات
کاهش انرژی عبوری و I²t
کاهش آسیب احتمالی به تجهیزات پاییندست
امکان استفاده مؤثرتر از هماهنگی حفاظتی و Cascading/Backup Protection در طراحی سیستم
یکی از نکات مهم در این موضوع، تفاوت بین جریان اتصال کوتاه احتمالی (Prospective Short-Circuit Current) و جریان واقعی عبوری از تجهیز پس از اعمال محدودکنندگی است.
برای مثال، ممکن است جریان اتصال کوتاه احتمالی در یک نقطه از شبکه ۵۰ کیلو آمپر باشد، اما یک تجهیز Current Limiting بتواند با عملکرد سریع خود، مقدار پیک جریان عبوری و انرژی I²t را به میزان قابل توجهی محدود کند.
در این ویدیو مفهوم Current Limiting، نحوه عملکرد کلیدهای اتوماتیک و فیوزهای محدودکننده جریان و تأثیر این ویژگی بر جریان اتصال کوتاه را بررسی میکنیم.
همچنین با استفاده از نمودار جریان اتصال کوتاه بررسی خواهیم کرد که یک تجهیز محدودکننده چگونه قبل از رسیدن جریان به پیک احتمالی، مدار را قطع کرده و مقدار جریان و انرژی عبوری را کاهش میدهد.
نکته: میزان محدودکنندگی یک تجهیز ثابت نیست و به مشخصات تجهیز، سطح جریان اتصال کوتاه احتمالی، ولتاژ سیستم و شرایط مدار بستگی دارد. برای بررسی دقیق باید منحنیها و جداول محدودکنندگی ارائهشده توسط سازنده مورد استفاده قرار گیرد.