رگهای برق دیگه چی اند؟
تا حالا فکر کردید که اگه انسان رگ نداشت چی میشد؟
کل آناتومی و کارکرد بدن به فنا میرفت. به همین سادگی
فکر کن یه قلب داری که مثل ساعت کار میکنه ولی راهی واسه پمپاژ خون نداری
حالا که با همین دو جمله به اهمیت رگها پی بردید، میخوام بهتون بگم که سیمهای برقم دقیقاً همین نقش رو برای برق و وسایل برقی ایفا میکنند. پس لازمه که از سیر تا پیاز سیمهای برق سر در بیاریم تا بتونیم بهترین استفاده رو ازشون داشته باشیم.
توی این مقاله میخوایم از ب بسمالله شروع کنیم و ببینیم که:
- سیم برق چی هست و سر و کلش از کجا پیدا شد؟
- انواعواقسام سیم برق
- کابل برق، داداش سیم برقه یا خواهرش؟
- انواع کابل برق
- کابل برق و سیم برق چه فرقی با هم دارند؟
معرفینامه سیم برق
سیم و کابل در سال 1830 چشم به جهان گشودند. اولین بار کشتی رانان، کابلو به عنوان ابزار کاریشون استفاده کردند. با فراگیرشدن برق، خطرات ناشی از برقگرفتگیام زیاد شد و توی سال 1876 تولید کابل و سیم با روکش لاستیکی اجرا شد. اولین باری هم که سیم و کابل وارد ایران شد برمی گرده به سال 1282 شمسی که محمدحسین امینالضرب خدابیامرز، سیمهای روکشدار کابل خریداری کرد و به ایران آورد.
سیمهای برق از رشتههای مسی که با مواد غیر رسانا عایق شدهاند، ساخته شده و وظیفة انتقال جریان الکتریکی (مستقیم یا متناوب) از یه مکان به مکان دیگه رو بر عهده داره. این میزان ولتاژ، میزان توانی رو مشخص میکنه که سیم میتونه انتقال بده. سیمهای برق از نظر سایز، جنس هادی، نوع روکش محافظ و میزان انعطافپذیری با همدیگه فرق میکنند. هرچقدر که سایز سیم برق بزرگتر باشه، توانایی انتقال جریان الکتریکیاش هم بیشتره.
انواع سیم برق
سیمهای برق بر اساس کارایی و باتوجهبه میزان جریان عبوری از اونها از قطرهای متفاوتی تشکیل شدهاند و انواع مختلفی دارند که با هم بررسیشون میکنیم:
- سیم برق چندرشتهای یا افشان: سیمهای چندرشتهای یا افشان از یه دسته سیم کوچک
- تشکیل شدند تا یک هادي ضخیم رو درست کنند. این سیمها قابلیت چکشخواری بالایی دارند و از مقاومت بالایی در برابر فرسودگی فلز برخوردارند. سیمهای چندرشتهای انعطافپذیری قابلتوجهی دارند و بین بقیه سیمها، پیچیدگی و ظرافت بالاتري دارند. سیمهای افشان به دلیل انعطافپذیری بالا در مواردي که نیاز به خمشدن و پیچش وجود دارد، کاربرد بیشتري دارند مثل درب ماشین و مدارهاي الکترونیکی
- سیم برق مفتولی، استخوانی یا خشک: سیمهای مفتولی از رساناي مسی یا آلومینیومی تک رشته به شکل مفتول ساخته شدند. سیمهای مفتولی قابلیت فرمپذیری بالایی دارند و مقاومت کمتري نسبت به سیمهای چند رشته دارند.
- سیم ارت: همون طور که از اسم این سیم پیداست، براي اتصال تجهیزات به سیستم ارتینگ از این سیم استفاده میکنند. رنگ این نوع سیم از دورنگ زرد و سبز تشکیلشده مقاومت این سیم پایینه که به درصد خلوص فلز رساناي مس درون سیم برمی گرده.
کابل برق چیه؟
کابل به یک یا چند سیم فلزی میگند که بهصورت بافته شده کنار همدیگه قرار میگیرند. از کابلهای برق برای هدایت جریان الکتریکی استفاده میکنند. کابلهای برقم مثل سیمهای برق در سطح مقطع مختلف با جنس روکش و رسانای مختلف دستهبندی میشند. از کابلها برای انتقال ولتاژهای زیاد توی جاهایی که نمیشه از خطوط هوایی بهره برد مثل دریا و فرودگاه استفاده میکنند.
انواع کابل برق
کابلهای برق بسته به نوع استفاده، سطح مقطع و ولتاژ، انواع مختلفی دارند که اونا رو با هم بررسی میکنیم:
انواع کابل برق
کابلهای برق بسته به نوع استفاده، سطح مقطع و ولتاژ، انواع مختلفی دارند که اونا رو با هم بررسی میکنیم
- کابلهای ولتاژ پایین، متوسط و بالا: کابلهای ولتاژ پایین با دستگاههای برقی با ولتاژ 0.6 الی1 کیلو ولت سازگاری دارند. رسانای استفاده شده توی این کابلها، مس یا آلومینیومه. کاربرد این کابلها توی صنعت بیشتره برای مثال، تأمین انرژی موتورهای بزرگ توسط این کابلها امکان پذیره. کابلهای ولتاژ بالا، 69000 ولت به بالا رو شامل می شند. اتصال نیروگاهه ا به پست ها از کاربردهای این کابل محسوب میشه.
- کابل برق انعطافپذیر: توی ساخت این کابلها از فلزهایی مثل مس با مدول الاستیسیته پایینتر استفاده شده تا انعطاف بیشتری داشته باشند. کاربرد این کابل توی ساخت تجهیزات الکترونیکی مثل لب تاب و کامپیوتر
- کابل دارای زره: این کابل که به کابل مسلح هم معروفه علاوه بر ساختار خودش، از یه لایه بیشتر زره برای بالاتر بردن میزان مقاومتش در مقابل انواع آسیبهای فیزیکی و مکانیکی استفاده میشه. این لایه مضاعف از آلیاژهای فولاد، آلومینیوم و یا گالوانیزه ساخته شده
- کابلهای فرمان: کابلهای فرمان از رشتههای زیادی از فلز رسانا ساخته شده و برای انتقال اطلاعات دیجیتال و آنالوگ ازشون استفاده میشه.
سیم برق و کابل برق مگه با هم فرق میکنند؟
کابل برق و سیم برق، هر دو یک کارو انجام میدند: انتقال جریان الکتریکی
ولی از لحاظ ساختار و کاربرد کاملاً با هم فرق میکنند:
- ضخامت: از لحاظ ضخامت، کابلها ضخیمترند، چرا که تعداد عایق و روکش بیشتری نسبت به سیمها دارند.
- ولتاژ: کابلهای برق، ولتاژ بیشتری رو میتونند تحمل کنند؛ اما سیمهای برق توی تحمل ولتاژهای سنگین، ضعیفترند.
- استحکام: کابلهای برق به علت داشتن ژاکت، زره، آرمور و شیلد اضافی دوام بیشتری نسبت به سیمها دارند.
- کاربرد: دامنه کاربرد سیمها از کابلها بیشتر است. در اغلب تجهیزات و وسایل خانگی الکتریکی از سیم برق استفاده میشود؛ اما کابلها استفاده محدودتری دارند.
